Ogólnopolski Konkurs na Opowiadanie im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego - edycja 1
Podczas debaty „Pisarze wyklęci”, która odbyła się podczas II edycji festiwalu „Pociąg do literatury. Herling-Grudziński festiwal”, zaprezentowany został tom opowiadań „Wieża”. To właśnie ona była tematem ogłoszonego przez Ośrodek Myli Patriotycznej i Obywatelskiej w Kielcach I konkursu na opowiadanie im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego o nagrodę Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.
W tomie z nalazło się piętnaście spośród 365 nadesłanych opowiadań. Wszystkie potwierdziły aktualność ważnej tezy pisarza, że człowiek musi ciągle poszukiwać sensu życia i prawdy o sobie, musi próbować określać wartości porządkujące złożoność ludzkiej natury i ludzkiego świata. Próbować, bo poznanie prawdy o człowieku nigdy nie da prostych rozwiązań czy odpowiedzi.
Nagrodzone Nagrodą Marszałka Województwa Świętokrzyskiego opowiadanie Agaty Marzec pt. „Trędowata” podejmuje temat niezwykle dziś aktualny i ważny dla każdego człowieka uwikłanego w skomplikowaną rzeczywistość. Próbuje zmierzyć się z odpowiedzią na pytanie, które niegdyś postawił Gustaw Herling-Grudziński: jak żyć z piętnem, którego przyczyną jest zło.
SPIS TREŚCI
Marek Maciągowski Wstęp
Agata Marzec Trędowata
Sebastian Adamski Babel
Alicja Choroszewska Szklana wieża
Paulina Gubała Wieża sumień
Andrzej Kaczmarczyk Siedem pięter
Jacek Kalinowski Ruch obrotowy
Maria Kocot Chłopiec z wieży
Katarzyna Kownacka Uwięziona
Tomasz Kozłowski Wernisaż
Joanna Madej Zabawa w chowanego
Marcin Nadratowski Schody w górę, schody w dół
Agata Policht Wieża śmierci
Kamila Szmigila Wieża Lucyny
Zyta Trych Rozliczanie w kilku odsłonach
redakcja i korekta: Jolanta Białek
skład i projekt graficzny: Dariusz Ścisło
Copyright © by Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej, Kielce 2022
ISBN 978-83-944242-5-1
wydawca: Wzgórze Zamkowe, ul. Zamkowa 3, 25-009 Kielce
www.zamkowa3.pl
www.ompio.pl
Kielce 2022
Wstęp
Dlaczego „Wieża”?
Kim jest aliancki żołnierz, który w 1945 roku, gdzieś w odległym górskim Piemoncie, w miasteczku nasyconym legendami i przypowieściami, poznaje zawiłości ludzkiego losu i stawia pytania o o sens życia, cierpienia i śmierci bohaterów, których historie niespodziewanie dane mu było poznać? Nie mówi przecież o sobie, o swoim samotnym losie maturzysty i studenta, którego wojna rzuciła w świat. Nie mówi o swojej morderczej pracy w obozie na nieludzkiej ziemi, o tułaczce z Armią Polską, z którą, zanim trafił do Włoch, udało mu się wydostać z rosyjskiej otchłani. Wspomina tylko mimochodem o świętokrzyskim pielgrzymie w okolicy miasta, w którym się urodził, zmierzającym do starego opactwa na Świętym Krzyżu i posuwającym się każdego roku o ziarnko piasku. Kiedy już dojdzie na szczyt góry, ma nastąpić koniec świata. Nikt nie wie, czy kiedykolwiek kamienny pielgrzym osiągnie swój cel. I co wtedy będzie nagrodą za jego trud, skoro nie będzie już świata. Co wart jest jego mozolny trud, co warte jest życie, którego cel jest odległy i nigdy niepoznany? Miejscowi ludzie gdzieś z Gór Świętokrzyskich codziennie omijają pielgrzyma z kamienną, zniekształconą przez stulecia twarzą, traktują go i jego syzyfowy wysiłek obojętnie, jak niezauważalną już część przyrody. Ta obojętność uprzytamnia obcym, że pielgrzym jest również bezgranicznie samotny, a życie każdego z ludzi też jest codzien-nym dążeniem do celu, zwykle niezauważanym przez innych. Samotny aliancki żołnierz pyta o sens życia pełnego cierpienia i samotności, w którym jest Bóg, ale niepojęta jest jego rola, szuka odpowiedzi na pytanie o istotę człowieczeństwa.
Ważne, odwieczne pytania, na które ciągle każdy w swoim życiu szuka odpo-wiedzi, stawia Gustaw Herling-Grudziński w opowiadaniu „Wieża”. Czym ona jest? Kamienną twierdzą i zimnym murem odgradzającym człowieka od świata i skazującym go na samotność, czy też wzniesioną ku niebu platformą, z której można dojrzeć cel życia i jego odległą perspektywę. Dlatego właśnie „Wieża” stała się tematem ogłoszonego przez Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej w Kielcach I Ogólnopolskiego Konkursu na Opowiadanie im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego o nagrodę Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.
365 nadesłanych na konkurs opowiadań, bardzo zróżnicowanych w formie i treści, potwierdziło aktualność ważnej tezy pisarza, że człowiek musi ciągle poszukiwać sensu życia i prawdy o sobie, musi próbować określać wartości porządkujące złożoność ludzkiej natury i ludzkiego świata. Próbować, bo poznanie prawdy o człowieku nigdy nie da prostych rozwiązań czy odpowiedzi.
W tym tomiku prezentujemy opowiadania wyróżnione przez jury: prof. Małgorzatę Krzysztofik, Stanisława Nyczaja i prof. Stanisława Żaka. Wśród nich jest utwór zwycięski „Trędowata” Agaty Marzec. Nagrodzone opowiadanie, podejmuje temat niezwykle dziś aktualny i ważny dla każdego człowieka, uwikłanego w skomplikowaną rzeczywistość. Próbuje zmierzyć się z problemem, który niegdyś postawił Gustaw Herling Grudziński: jak żyć z piętnem, którego przyczyną jest zło, zarówno to, które czynimy, jak i to, któremu ulegamy. Czy potrafimy znaleźć na nie odpowiedź?
Marek Maciągowski
